Νεα & Ειδησεις › Η Αναβιωση του Κουκκουμα

Πρωτομαγιά και Κουκκουμάς γιορτάστηκαν παρέα στο πλατύ του Άη Θανάση στο Χωριό, και παρά τον δυνατό αέρα, το ψιλόβροχο (και την έλλειψη λεοφωρείου) πολύς κόσμος είχε την ευκαιρία να δει την αναπαράσταση του εθίμου που επιμελήθηκε άψογα η Ένωση Γυναικών Σύμης, και να καμαρώσει τα χορευτικά της Ένωσης Γυναικών με τη μουσική συνοδεία του συγκροτήματος του Μιχάλη Μισσού.

Εμείς να ευχαριστήσουμε την εκκλησιαστική επιτροπή του Αγίου Αθανασίου για την πρόσκλησή τους να καλύψουμε διαδυκτιακά την εκδήλωση και να σας αφήσουμε να απολαύσετε τις φωτογραφίες και το 30-λεπτο βίντεο που ακολουθούν.

Και του χρόνου!







































Πρωτομαγιά στη Σύμη
της Ειρήνης Σεμερτζάκη
Ο Μάης μας έφτασε εμπρός βήμα ταχύ
να τον προϊπαντήσουμε παιδιά στην εξοχή.

Πρωτομαγιά, τα λουλούδια γιορτάζουν και τα πουλιά τα ταίρια τους φωνάζουν, τραγουδούν τον Μάη-Μάη γύρω στα κλαδιά.

Λουλούδια ας διαλέξουμε και ρόδα και κρίνα
κι ελάτε να πλέξουμε στεφάνια με κείνα.
Το Μάη που σήμερα προβάλει στη γη.

Ο Μάιος έχει 31 ημέρες, η ημέρα 14 ώρες και η νύχτα 10. Ο ήλιος βρίσκεται πάνω στον αστερισμό των Διδύμων. Ο λαός ονόμασε το Μάιο «Μάγο» εξαιτίας του ομόηχου των δύο ονομάτων και έλεγε γι’ αυτόν: «Ο Μάης με τριαντάφυλλα κι ο Απρίλης με τα ρόδα. Απρίλη, Απρίλη αφόρεσε Μάη μου κανακάρη, όλο τον κόσμο γέμισες στ’ άνθια, και στα λουλούδια».

Ο Μάιος πήρε τ’ όνομά επειδή οι Ρωμαίοι την πρώτη ημέρα του εν λόγω μήνα πρόσφεραν θυσίες στη μητέρα του Ερμή, Μαία. Οι Συμιακοί τον έλεγαν «Μα» και έπλασαν τις εξής παροιμίες:

- Καλός σου Μας πουλάκι μου κι ας είσαι και στα ξένα.
- Καλός σου Μας και κει που ‘γαπάς.
- Μπήκε ο Μας όλοις σε μας.
- Τον Απριλομά χηρέβγουν των καλών ναυτών οι γυναίκες.
- Στον έρημο τον τόπο τον Μα βρέχει.
- Που σου καταριστεί τον Μα εργάτης.

Πρωτομαγιά και οι Συμιακές έφτιαχναν στεφάνια, και μπουκέτο (ματσάκι) από συμβολικά λουλούδια για το μάτι, τη βασκανία, και για την ευφορία στο σπίτι. Ο κύκλος από κληματόβεργες πλεγμένες δεξιά-αριστερά: κισσός, μουσμουλόφυλλα, στο κέντρο τριαντάφυλλα εκατοφυλλίτικα, μαστιχιές (γεράνια), μυάκι, μαυρομάτες και το πορτοκαλί λουλουδάκι που το έλεγαν αμά (φωτογραφία αριστερά).

Επίσης έφτιαχναν στεφάνια και με το αθάνατο λουλουδάκι που φύτρωνε στην Ελεούσα και στον Άη Γιώργη το Δυσάλωνα (φωτογραφία κέντρο).

Συνήθιζαν να παίρνουν στις πεθερές τους στεφάνια, μπουκέτο από τα συμβολικά λουλουδάκια, μισοκοφτή, σύκα ξερά και κρασί. Το μπουκέτο αποτελείτο από: Μα, στάχυ, ελιά, συκόφυλο μαύρο, αγκάθι του Χριστού, μάτι του Χριστού και χιλιόκομπο (φωτογραφία δεξιά).

Στις 2 Μαΐου γιορτάζουμε τον Κουκκουμά (κλήδωνα για άλλα μέρη της Ελλάδος). Η λέξη Κουκουμάς βγαίνει από το κουκκουμάρι, ξυστάκι, λαγήνι, που μέσα έβαζαν το αμίλητο νερό.

Ο Κουκκουμάς γινόταν την ημέρα αυτή για να παρευρίσκονται και τα παληκάρια, που το μήνα αυτό οι καγκάβες, οι μηχανές, τα σφουγκαράδικα έφευγαν για το μεγάλο ταξίδι στους τόπους που υπήρχε το σφουγγάρι.

Τον Μα της Σύμης τα πουλιά βγαίνουν στο μεϊτάνι
κι άλλα τραβούν στην μπαρμπαριά κι άλλα στο παρασάμι.

Καλός σας Μας!


O Κουκκουμάς
της Σεβαστής Νικόλη
Στη Σύμη στις 2 Μαΐου απ’ τα παλιότερα χρόνια μέχρι σήμερα γιορτάζεται το έθιμο του Κοκκουμά, του κλήδονα όπως γνωρίζουμε σαν έθιμο καθιερωμένο πανελλαδικά. Στην υπόλοιπη Ελλάδα γιορτάζεται στις 24 Ιουνίου ανήμερα του Άη Γιάννη ενώ στη Σύμη στις 2 Μαΐου γιατί έπρεπε να είναι οι σφουγγαράδες στη Σύμη, πριν φύγουν τα καΐκια για το πολύμηνο ταξίδι για το ψάρεμα των σφουγγαριών.

Παλιά ο κουκκουμάς γινόταν σε κάθε γειτονιά, σε σπίτι που συνήθως το επέλεγαν τα κορίτσια που θα έπαιρναν μέρος. Το έθιμο έπαιρνε μορφή ιεροτελεστίας και είχε σκοπό τα νεαρά ανύπαντρα κορίτσια να δούνε ποιόν άνδρα θα παντρευτούν. Αργότερα επεκράτησε να γίνεται στο πλατύ του Άη Θανάση και τα τελευταία χρόνια γίνεται εκεί η αναπαράσταση του εθίμου.

Οι προετοιμασίες άρχιζαν 3-4 μέρες πριν. Οι κοπέλες έβγαιναν κατά ομάδες, γυρνώντας πόρτα – πόρτα τα σπίτια και μάζευαν τα ονόματα των κοριτσιών που θα έπαιρναν μέρος στον ΚΟΥΚΚΟΥΜΑ. Να τονίσουμε ότι οι μάνες εκείνα τα χρόνια ήταν πολύ αυστηρές και δεν άφηναν εύκολα τα κορίτσια τους να πάρουν μέρος, μόνο αν ήταν σίγουρες για τις υπόλοιπες κοπέλες από ποιο σπίτι ήταν. Σε κάποια σάλα λοιπόν τα κορίτσια ετοίμαζαν τον κουκκουμά ως εξής:

Από βραδύς οι κοπελιές που θα έπαιρναν μέρος συγκέντρωναν σ’ ένα πήλινο κουκκουμάρι (απ’ όπου πήρε και το όνομα του), το αμίλητο νερό (λεγόταν αμίλητο γιατί οι κοπέλες που το συγκέντρωναν δεν έπρεπε να μιλούν μεταξύ τους καθ’ όλη την διαδρομή, αλλά ούτε και με περαστικούς), από επτά σπίτια που το όνομα της κάθε νοικοκυράς έπρεπε να είναι Ειρήνη. Μέσα στο ξυστί με το αμίλητο νερό έβαζαν οι ανύπαντρες νεαρές κοπελιές τα δαχτυλίδια τους, το σκέπαζαν μ’ ένα κόκκινο μεταξωτό μαντήλι και το έβγαζαν στο δώμα να το δουν τ’ άστρα.

Με το αμίλητο νερό ζύμωναν επίσης την πίτα, η οποία επαρασκεύαζετο από αλεύρι, νερό και μπόλικο αλάτι. Αξιοσημείωτο ήταν ότι ζύμωναν την πίτα γονατιστές σε πήλινη λεκάνη με την πλάτη προς την λεκάνη δηλ. με τα χέρια προς τα πίσω. Τη πίτα την αλμυρή την έτρωγαν τα κορίτσια σίγουρες ότι στον ύπνο τους θα διψούσαν και θα ζητούσαν νερό από κάποιο σπίτι, οπότε λέγεται ότι αν αυτό είχε ανύπαντρο γιο με το όνομα που της φώναξαν βγάζοντας το δαχτυλίδι από το ξυστί, αυτόν θα παντρευόταν. Την ημέρα του Κουκκουμά οι κοπέλες ετοίμαζαν διάφορα φαγητά συνήθως ντολμαδάκια και τη πίτα. Μετά το φαγητό έβαζαν στη μέση της σάλας ένα στρογγυλό μεγάλο ταψί συνήθως μπακκιρένιο, τοποθετούσαν πάνω σ’ αυτό το ξυστί με τα δαχτυλίδια αφού το ξεσκέπαζαν, έβαζαν μέσα βασιλικό και άλλα μυρωδικά φυτά. Τότε οι κοπέλες κάθιζαν τριγύρω στο ταψί και χτυπώντας τα χέρια τους ρυθμικά πάνω στο ταψί άρχιζαν να τραγουδούν τα τραγούδια του κουκκουμά σε τρίσημη βυζαντινή μελωδία για να ξυπνήσουν τον κουκκουμά.

Να βγάλουμε τον Κουκκουμά να – α βγει Χαριτωμένη
Να βγαλούμε τον Κουκκουμά
Να βγει της Παναγιάς ο γιος και της κυράς η κόρη
να βγει της Παναγιάς ο γιος
Στη μια του Μα στις δυο του Μα τον κουκκουμά να βγάλω
Κι αν είναι καλορίζικος, τον αγαπώ θα πάρω
Να βγάλουμε τον κουκκουμά.
Αη Θανάση αφέντη μου έβγα απ’ το θρονί σου
Να δεις χαρές που γίνονται έξω απ’ το πλατύ σου
Να βγάλουμε τον κουκκουμά.
Γύρω τριγύρω στο σινί πέρδικες πλουμισμένες
Και του καιρού χαρούμενες και καλοπαντρεμένες…

Το τραγούδι κρατά πολλή ώρα. Μετά βγάζουν τον βασιλικό και τα άλλα μυρωδικά φυτά, είναι η ώρα να βγάλουν ένα - ένα τα δαχτυλίδια. Ένα κορίτσι ανήλικο που πρέπει να ζουν οι γονείς της αρχίζει να βγάζει ένα – ένα τα δαχτυλίδια φωνάζοντας ένα τυχαίο ανδρικό όνομα και σ’ αυτήν που ανήκει το δαχτυλίδι δίνει και το ανδρικό όνομα, που σημαίνει ότι θα παντρευτεί άνδρα με αυτό το όνομα. Στην συνέχεια τα κορίτσια τρώνε την αλμυρή πίτα.

Το γλέντι για όλο τον παρευρισκόμενο κόσμο συνεχίζεται με τις μελωδίες του λαούτου, του βιολιού, του ακορντεόν και της λίρας, μέχρι πρωίας όσο τους κρατάνε τα πόδια τους. Οι κοπελιές ελπίζουν η βραδιά να δείξει αν είναι τυχερές σ’ αυτό τον κουκκουμά, αν είναι δε και λίγο μεγαλοπές εύχονται να μην απογοητευτούν για άλλη μια φορά. Γιατί θα τις περιμένει το ράφι όπως λέει η λαϊκή παροιμία. Ας ευχηθούμε όλα να πάνε καλά για όλες, όπως επιθυμούν.

Καλή τύχη και στον φετινό ΚΟΥΚΚΟΥΜΑ.

Τελευταια Νεα

Αλλεσ Ειδησεισ

- Κοινωνικο Παντοπωλειο στη Συμη 19/11/2013
- Πανορμιτεια 2013 02/07/2013
- Δημοτικό Συμβουλιο 6/6/2013 05/06/2013
- Παρτυ Αιμοδοσιας 03/06/2013
- Εορτασμος 8ης Μαιου 2013 08/05/2013
- Πασχα στη Συμη 2013 05/05/2013
- Γιορτη Αγιου Σαββα εν Καλυμνω στη Συμη 21/04/2013
- Συγκεντρωση Τροφιμων 2012-2013 13/04/2013
- Επισκεψη Δ.Σ. Συλλογου Αιμοδοτων στον Πανορμιτη 07/04/2013
- 29η Αιμοδοσια στη Συμη 01/04/2013
- Ετησιος Χορος Εθελοντων Αιμοδοτων Συμης 2013 24/03/2013
- Δενδροφυτευση στη Συμη 11/03/2013
- Εορτασμος 7ης Μαρτιου 2013 08/03/2013
- Καλεσμα Αιμοδοσιας 27/02/2013
- Το Νεο Δ.Σ. του Συλλογου Εθελοντων Αιμοδοτων Συμης 13/02/2013
- Γιορτη Αγιου Χαραλαμπου 2013 10/02/2013
- Γιορτη Αγιου Αθανασιου 2013 18/01/2013
- Θεοφανεια 2013 στη Συμη 07/01/2013
- ΣΥΜΗ NEWS | Δεκεμβριος 2012 13/12/2012
- Στηριζουμε τη ΣΥΜΗ 13/12/2012
- Χειμερινα Δρομολογια Πρωτεα 13/12/2012
- ΣΥΜΗ NEWS | Οκτωβριος 2012 20/10/2012
- ΣΥΜΗ NEWS | Αυγουστος 2012 20/09/2012
- Παρτυ με Kρητικα και Νησιωτικα 14/09/2012
- ΣΥΜΗ NEWS | Ιουνιος 2012 12/07/2012
- Στη Συμη... με τη χαρα των τραγουδιων... 30/06/2012
- Βουλευτικες Εκλογες 17ης Ιουνιου 2012 17/06/2012
- ΣΥΜΗ NEWS | Μαιος 2012 11/06/2012
- 28η Αιμοδοσια στη Συμη 11/06/2012
- Σεισμος κοντα στη Συμη 10/06/2012



(18) Comments

  1. giorgos-x said on 01/05/2011, 10:32

    kali protomagiaaaa ti ora 8a gini aurio ston ai 8anasi?



  2. Christos said on 01/05/2011, 11:34

    Η αναβίωση του Κουκκουμά θα γίνει σήμερα Πρωτομαγιά στις 18:00 στο πλατύ του Άη Θανάση. Υπάρχει σχετική ανακοίνωση στην πρώτη σελίδα (Τελευταία Νέα σε Τίτλους).



  3. dikaios said on 03/05/2011, 11:36

    To ethimo einai 2 maiou kai oxi 1.Telos panton .mprabo sas gia to omorfo ethimo toy koykkoyma.



  4. dikaios said on 03/05/2011, 11:50

    Αγαπητε κ Χρηστο σας παρακαλω πολυ βαλτε ενα θεμα για το Μοναστηρι του Πανορμιτη γιατι ορισμενοι ΕΦΟΡΟΙ νομιζουν πως ειναι ιδιοκτησια τους το Μοναστηρι,εχουμε ορισμενα παραπονα αλλα για να φτασουν στα αυτια του Δεσποτη θα γινει μεσω του SYMI GREECE



  5. symiakosD said on 03/05/2011, 16:58

    to monastiri exei ginei OIKOGENIKI EPIXEIRHSH tvn eforon.



  6. dikaios said on 03/05/2011, 19:20

    Mpate skyloi kai aleste
    kai alestika min dosete.To pasxa poy eimoyna sti moni eida polla afentika kai poloys idioktites



  7. Filonikos said on 03/05/2011, 19:22

    dikaios,Σωστός! Στις δυό του ΄Μά του κουκκουμά,αλλά και το κάψιμο του Εβρηού και όχι του Ιούδα!!!!!!



  8. gremaria said on 03/05/2011, 19:26

    filonike kai dikaie ,pes te kai ena mprabo se aytoys poy to diorganosan kai koyrastikan gia na to krinoyme emeis.
    MPRABO SAS .



  9. dikaios said on 03/05/2011, 19:30

    filonike gia to monastiri tha mas peis



  10. Filonikos said on 03/05/2011, 19:45

    gremaria,οχι μονο ΕΝΑ αλλά ΠΟΛΛΑ μπραβο και ευχαριστίες σαυτούς που κοπίασαν!Dikaios ,Δεν έχω άποψη για το Μοναστήρι αλλά εκείνο που προβλέπω είναι οτι ο Χρυσόστομος από Σύμης ,με ευθύνη όλων μας ,θα γίνει...Σμύρνης!!!!και είναι αμαρτία.



  11. dikaios said on 03/05/2011, 20:09

    Tha simfoniso mazi soy filonike alla ego ta exo me toys EFOROYS kai oxi me to Despoti asxeta poy o enas apo aytos ton kinga apo piso .



  12. gremaria said on 03/05/2011, 20:33

    σωστα εγινε οικογεν.επειχ/ση η μονη symiakeD DEN TO ξερα αμαρτια



  13. erimitis said on 03/05/2011, 22:40

    Μ’ αρέσει που θες και δημοκρατικές διαδικασίες στις εκκλησίες Δίκαιε. Ψωμί, ελιά και Κότσο βασιλιά. (Βαθιά υπόκλιση).



  14. Filonikos said on 04/05/2011, 00:14

    erimitis,η Εκκλησία ειναι μεν ΔΟΓΜΑΤΙΚΗ αλλά περισσότερο Δημοκρατική της καθ υμας Αριστερας.Επέζησε του Μαρξ του Λενιν του Στάλιν και βεβαίως-βεβαίως θα επιζήσει και των Αλαβάνου,Τσίπρα και των άλλων Α(ρι)στέρων της....ισότης!!!Αυτά από εναν ΜΗ θρήσκο.



  15. erimitis said on 04/05/2011, 22:29

    Δημοκρατική Εκκλησία; Το άλλο με τον Τοτό το ξέρεις; Συγνώμη Δίκαιε. Σε αντιγράφω.

    ΠΑΜΕ Αλέκα (και άλλες προοδευτικές δυνάμεις).



  16. Filonikos said on 04/05/2011, 23:59

    Ποιός Τοτός,του ανεκδότου ή ο....θείος?



  17. erimitis said on 05/05/2011, 01:19

    Είχε ο Τοτός Θείο;



  18. Filonikos said on 05/05/2011, 01:33

    Είχε ανεψιό!!!!!!!



You need to login or register to post or reply to a comment.

5973 hits